Vivat Academia, vivant Professores! W maju 2023 roku Jan „Ptaszyn” Wróblewski oraz Włodzimierz Nahorny, legendarni jazzmani otrzymali doktoraty honoris causa Akademii Muzycznej im. Stanisława Moniuszki w Gdańsku. „Dwaj wybitni artyści – multiinstrumentaliści i kompozytorzy, dwie ikony polskiego i światowego jazzu – rekomendował muzyków Profesor Wojciech Szlachcikowski. Obaj znani są szerokiej publiczności choćby z autorstwa takich przebojów jak „Zielono mi” czy „Jej portret”. Włodzimierz Nahorny związany jest z Trójmiastem, jest absolwentem Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej w Sopocie, obecnie profesorem Akademii Muzycznej w Gdańsku, prowadzącym klasę fortepianu jazzowego”. Natomiast Jan „Ptaszyn” Wróblewski to, jak pisze profesor Andrzej Zubek w recenzji postępowania w sprawie nadania tytułu doktora honoris causa, to „legenda saksofonu, generał polskiego jazzu”. Teraz pojawia się „Duet Honoris Causa” nostalgiczny album zacnych i legendarnych muzyków.
Jan „Ptaszyn’ Wróblewski ( 27.03.1936-7.05.2024) to najbarwniejsza postać polskiego jazzu, niekwestionowany lider i “dobry duch” życia jazzowego w Polsce. Saksofonista tenorowy i barytonowy ale także kompozytor, aranżer i dyrygent. Publicysta, krytyk, dziennikarz radiowy. Edukację muzyczną rozpoczął jeszcze w Kaliszu, gdzie ukończył Średnią Szkołę Muzyczną w klasie klarnetu i fortepianu. Po maturze przeniósł się do Poznania i rozpoczął studia na Wydziale Mechanizacji Rolnictwa Politechniki Poznańskiej. W czasie studiów nie zerwał kontaktów z muzyką. Atmosfera w Poznaniu i klubach studenckich wręcz zachęcała do wspólnego muzykowania; prowadził własny zespół muzyczny i współpracował z Kwintetem Jerzego Miliana. Na scenie profesjonalnej zadebiutował w 1956 roku wraz z Sekstetem Krzysztofa Komedy, w którym grał na saksofonie barytonowym . W czerwcu 1958 po przesłuchaniach prowadzonych przez George`a Weina został zaangażowany do orkiestry International Newport Band i jako pierwszy polski jazzman zagrał na festiwalu jazzowym w Newport (USA). Po rozwiązaniu zespołu Komedy W. związał się z zespołem Jazz Believers. Występował z nimi w latach 1958-59. Jednocześnie grał z zespołem Moderniści a następnie w latach 1960-61 z Kwintetem Andrzeja Kurylewicza. Jednocześnie prowadził własne zespoły : Kwintet Poznański (1958-59) z J. Lechowskim, J. Milianem, St. Zwierzchowskim, J. Zylberem i J. Grossmanem; Jazz Outsiders (1960-61), Polish Jazz Quartet (1963-66), Studio Jazzowe Polskiego Radia (1968-78), SPPT Chałturnik (1970-77), wspólnie z Wojciechem Karolakiem kwartet Mainstream (1973-77), autorski Kwartet Jana Ptaszyna Wróblewskiego (1978-84), New Presentation (1982-83), Kwartet nr 2 J.P.Wróblewskiego (1984-85), Made in Poland (od 1992), Jan Ptaszyn Wróblewski Czwartet (od 1993). Przez cały okres działalności artystycznej tworzył okazjonalne zespoły i orkiestry o bardzo zmiennych składach, realizujące kolejne zamierzenia artystyczne lidera np.: Trio Ptaszyna, Kwartet Jana Ptaszyna Wróblewskiego, Grand Standard Orchestra, Liga Dżentelmenów, Towarzystwo Nostalgiczne Swingulans, Very Special Blend. Współpracował także z Poznańską Piętnastką Radiową Zygmunta Mahlika, belgijską orkiestrą BRT, Studiem M.-2 Bogusława Klimczuka, Big Bandem Wrocław, Orkiestrą PR i TV (Studio S-1 pod dyrekcją Andrzeja Trzaskowskiego), grupą Four, SOS- czyli Sitwą Ogromnie Swingującą, zespołami Extra Ball i Sounds. Występował na krajowych i zagranicznych festiwalach jazzowych. Od 1970 roku nieprzerwanie prowadzi autorską audycję “Trzy kwadranse jazzu” ( III Program PR). Realizował autorskie programy telewizyjne ”Jan Ptaszyn Wróblewski prezentuje” . Swoim doświadczeniem muzycznym dzielił się na warsztatach muzycznych w Chodzieży i Puławach oraz za granicą w RFN, Belgii i Turcji. Dokonał bardzo licznych nagrań archiwalnych dla Polskiego Radia, płytowych, dla filmu i estrady. Jest kompozytorem koncertu na orkiestrę “Wariant Warszawski” koncertu na saksofon barytonowy i orkiestrę symfoniczną “Maesteso cobinato”, suity “Czytanki na orkiestrę”, muzyki do filmów fabularnych (“ Pan Anatol szuka miliona” , “Niech żyje miłość”). Z równym powodzeniem pisze tematy jazzowe jak i popularne piosenki , które często stawały się przebojami. Do najbardziej znanych należą : ”Cannonbirds”, “Bossa Nostra”, “Głód na pokładzie”, “Mól koński pałaszował gnat”, “Ptakówka”, “Smykałka”, “Takie sobie robaczki”, “Wśród życzliwych przyjaciół”, “Żyj kolorowo”, “Księżniczka Anna spadła z konia”, “Zielono mi”. Jego piosenki śpiewały Alibabki, E. Bem, A. Dąbrowski, Ł. Prus, M. Rodowicz i A. Zaucha. Jest laureatem wielu plebiscytów, festiwali m.in.: Złotego Saksofonu dla muzyka roku 1958 w plebiscycie magazynu Dookoła Świata, wyróżnienia na festiwalu Opole’63,, nagrody na Międzynarodowym Konkursie Kompozytorskim w Pradze w 1967. W plebiscycie czytelników magazynu Jazz Forum zwyciężył w kategorii saksofon barytonowy (1983-88 i 1992-94) oraz w kategorii aranżer (latach 1922-94). Dyskografia “Ptaszyna” obejmuje kilkanaście albumów autorskich oraz kilkadziesiąt płyt, w których nagraniu brał udział. Postrzegany jest także jako kompozytor wielu standardów polskiego jazzu i muzyki rozrywkowej.
Włodzimierz Nahorny to weteran polskiego jazzu, legendarny kompozytor i dobry duch tej części sceny muzycznej, gdzie wysoko ceni się wrażliwość, kunszt i poetyckie słowo. Nahorny, saksofonista z powołania i wyboru, rozpoczyna i kończy fortepianem. Charakter tego obramowania świadczy o sentymencie do tradycji jazzowej i ludowej. Jednakże to, co owe ramy ujmują dowodzi, iż właściwym żywiołem Nahornego jest dźwięk, jego siła, plastyczność, ważkość, kolor, wyraz. Dźwięk wyizolowany i dźwięk w kontekście rzeczywistości szmerowej otaczającej nas na co dzień. Dźwięk w kontekście jazzu i jazz w kontekście dźwięku. Jest absolwentem wydziału instrumentalnego PWSM w Sopocie (w klasie klarnetu !). Na jazzowej estradzie zadebiutował w 1959 roku autorskim kwartetem Little Four. W latach 1959-61 grał w zespole North Coast Combo, współpracował także – jako klarnecista – z zespołem jazzu tradycyjnego Tralabomba Jazz Band. W 1962 zaprezentował się jako saksofonista altowy (na Jazz Jamboree’62) w big bandzie Jana Tomaszewskiego. Był pianistą w zespołach Ryszarda Kruzy i Alojzego Musiała (1963-64) oraz saksofonistą altowym w Sekstecie Andrzeja Trzaskowskiego (1965-70). W 1965 roku, na festiwalu Jazz nad Odrą, zaprezentował własne trio, które zdobyło I nagrodę zespołową, a Włodzimierz Nahorny nagrodę indywidualną oraz wyróżnienie za kompozycję „Zbyszek”. Jest laureatem II nagrody w Światowym Konkursie Jazzu Nowoczesnego w Wiedniu w 1966, I nagrody indywidualnej oraz II nagrody dla swojego trio na VI Festiwalu Jazzu Amatorskiego w Wiedniu w 1967 roku, nagród festiwal w Opolu za kultową już dzisiaj piosenkę „Jej portret” oraz „Tango z różą w zębach”. Jako pianista, saksofonista, flecista, kontrabasista, a także jako kompozytor i aranżer, współpracował z Andrzejem Kurylewiczem, duetem Alber-Strobel, Studiem Jazzowym PR Ptaszyna Wróblewskiego, Krzysztofem Sadowskim, Marianną Wróblewską, grupami Novi Singers i Breakout, Łucją Prus oraz orkiestrami radiowymi w Warszawie i Łodzi. Prowadził własne zespoły, w których grali m.in. basiści Paweł Jarzębski, Jacek Ostaszewski, perkusiści Andrzej Dąbrowski, Kazimierz Jonkisz, Sergiusz Perkowski, pianista Jan Jarczyk, saksofonista Tomasz Szukalski. Włodzimierz Nahorny jest niezwykle cenionym kompozytorem muzyki filmowej i teatralnej, autorem popularnych tematów jazzowych i piosenek. Jego ogromna dyskografia obejmują tak znaczące albumy, jak „Jazz Jamboree’62” z Big Bandem Jana Tomaszewskiego, „Seant” z Andrzejem Trzaskowskim i Tedem Cursonem, „Andrzej Kurylewicz Quintet:Ten + Eight”, Nahorny Trio: Heart, „Jazz Studio Orchestra of Polish Radio” z Janem Ptaszynem Wróblewskim, „Sound of Marianna Wróblewska”, „Koncert Podwójny na 5 Solistów i Orkiestrę” z Janem Ptaszynem Wróblewskim, „Jej portret”, „Nowe Twarze-Nowe Głosy”, „Obejmij mnie”, „Feelings”, „Privilege”, „Rien Ne Va Plus” z Novi Singers, „Na drugim brzegu tęczy” z Breakout ,”Breakout 70a”, „Ich Portret” z Krzysztofem Wolińskim, „Mity: Nahorny- Szymanowski”, „Nahorny Trio Ballad Book”, „Polska Dusza”, „Nahorny Trio – Dolce Far Niente…i nic więcej”, Fantazja polska: Nahorny- Chopin”, „Śpiewnik Nahornego” z Lorą Szafran, „Fantazja polska: Nahorny-Karłowicz”, „Pogadaj ze mną: Nahorny-Młynarski”, „Bliskość ciszy” z Nulą Stankiewicz.
Pięknym zwieńczeniem jest album „Duet Honoris Causa” zacnych i legendarnych muzyków. To nagranie z koncertu w Białej Podlaskiej z 2023 roku i ostatnie, w jakim brał udział Ptaszyn. Zarejestrowane bez jakichkolwiek cięć, z „ptaszynowymi” zapowiedziami. Pakiet standardów ( „Lover Man”, „ Don’t Get Around Much Anymore”, „In a Sentimental Mood”, „ Secret Love”, „Days of Wine and Roses” , „Die Moritat von Mackie Messer”) oraz „Foczka” – urocza kompozycja Włodzimierza Nahornego. Duetowi Ptaszyn/Nahorny towarzyszą Piotr Wrombel (fortepian), Jarek Michaluk (kontrabas), Marcin Jahr ( perkusja) oraz Mariusz Bogdanowicz – producent unikalnego albumu i wieloletni kontrabasista trio Włodzimierza Nahornego. „Jest bardzo prosta przyczyna, dlaczego gramy razem tak długo – wspomina Mariusz Bogdanowicz. Nasze granie ciągle się rozwija, ciągle odkrywamy nowe przestrzenie. Cały czas idziemy coraz dalej i nasza, mogę chyba tak powiedzieć, muzyka staje się coraz głębsza. To się nigdy nie nudzi. To jest chodzenie po nieudeptanym śniegu!”.
Vivat Professores !
