6 listopada 1968 roku Paris Jazz Festival zaprezentował fenomenalny sekstet.  Wśród muzyków znaleźli się trębacz Bill Hardman, saksofonista Billy Harper, puzonista Julian Priester, pianista Ronnie Mathews i basista Lawrence Evans. Formacja przedstawiała się jako Art Blakey & The Jazz Messengers czyli najbardziej reprezentacyjna grupa perkusisty i lidera Arta Blakey’a. Wcześniej, 25 kwietnia 1963 roku, sekstet Jazz Messengers wystąpił w paryskiej L’Olympia.  Był to jeden z najsilniejszych i najbardziej  ikonicznych składów trj kultowej formacji. Art Blakey przedstawił Jazz Messengers  z Freddiem Hubbardem (trąbka), Wayne’em Shorterem (saksofony), Curtisem Fullerem (puzon), pianistą Cedarem Waltonem i Reggiem Workmanem (kontrabas). Te dwa przełomowe koncerty  Art Blakey & The Jazz Messengers ukazują się teraz jako limitowany, 180-gramowy, dwupłytowy album oraz zestaw CD wydany przez Elemental Music. To ważny dokument i efekt współpracy producenta i „detektywa jazzowego” Zeva Feldmana z francuskim Institut National de l’Audiovisuel. „Jestem niezmiernie dumny, że mogę ponownie współpracować z wspaniałymi ludźmi z INA – mówi Zev Feldman, producent i współzałożyciel Elemental Music i Resonance Records. „Wiem, że mówię w imieniu wielu z nas, kiedy mówię, że Art Blakey jest niesamowitą inspiracją. Jego dziedzictwo lśni w tych najwyższej jakości nagraniach w Paryżu”. Miles Davis stwierdził kiedyś, że „…jeśli Art Blakey jest w swym jazzie staroświecki, to ja jestem biały”.

Art Blakey (11.10.1919-16.10.1990) to jeden z najwybitniejszych perkusistów jazzu i kreator osobowości licznych ‘messengersów’. Grywał z najważniejszymi innowatorami jazzu  (John Coltrane, Miles Davis, Charlie Parker, Dexter Gordon, Dizzy Gillespie, Thelenious Monk, Coleman Hawkins), ale ciągle wyszukiwał młodych,  interesujących muzyków i uczył ich łączenia żywiołowości z precyzją. Te jego słynne  mutacje Jazz Messengers wykreowały tabuny wspaniały muzyków (od Wyntona Marsalisa i Terence’a Blancharda po Wayne Shortera i Freddie’go Hubbarda ). Art Blakey zaczynał karierę muzyczną jako pianista a grać na perkusji zaczął dopiero na początku lat 40-tych. Współpracował z Mary Lou Williams podczas jej debiutu w Nowym Jorku w 1942 roku, z Fletcherem Hendersonem i jego potężnie brzmiącą swingową orkiestrą  oraz z legendarną orkiestrą Billy’ego Eckstine’a, w której grali m.in. Charlie Parker, Dexter Gordon, Dizzy Gillespie, Miles Davis i Thelonious Monk. W przeciwieństwie do barokowej orkiestracji cool, stawiającej na niuanse i cieniowanie, w hard-bopie dominowała żywiołowość oraz łączenie swobody w improwizacji wywodzącej się z be-bopu z mocno akcentowanym na dwa i cztery żarliwym rytmem mającym swe korzenie w gospel. Dynamika z jaką Art Blakey używał hi-hatu i werbla przeszła do legendy, podobnie jak jego intuicja w doborze sidemanów, którzy w jego Jazz Messengers przewinęli się przez dekady. Art Blakey był prawdziwym łowcą talentów, ale dalekim od egoizmu: nieustannie zachęcał swoich uczniów, by tworzyli własne grupy i muzykę. Jego Jazz Messengers stał się czymś w rodzaju jazzowego uniwersytetu, w którym z jednej strony kładł nacisk na fachowość, rzetelność i precyzję, z drugiej głosił, że bez ryzyka jazz jest martwy. Art Blakey był gwiazdą swingu dla miłośników muzyki i drogowskazem dla nowoczesnych muzyków jazzowych. Oferował muzykom azyl, w którym mogli doskonalić swoje umiejętności, znaleźć chłonną publiczność i zyskać perspektywę na miejsce jazzu w świecie.

Na nagraniu “Blue Moon Over Paris: ORTF Recordings 1963-1968” występują dwie różne klasy najbardziej legendarnej szkoły bebopu czyli  sekstet Jazz Messengers. Kiedy ci muzycy wyszli na scenę – co zdarzyło się dwukrotnie na płycie „Blue Moon Over Paris” – było to elektryzujące doświadczenie. Te koncerty, nagrane w kwietniu 1963 i listopadzie 1968 roku, uchwyciły  Arta Blakey’a w dwóch bardzo różnych fazach jego pięciodekadowej kariery. Oba jednak uchwyciły go u szczytu jego możliwości jako perkusisty, lidera zespołu i, owszem, posłańca jazzu. Do 1963 roku Blakey ugruntował swoją pozycję zarówno jako król jazzu, jak i najlepszej szkoły bebopu, zarówno w Stanach Zjednoczonych, jak i za granicą. Klasa Jazz Messengers, która wystąpiła w paryskim teatrze L’Olympia 25 kwietnia 1963 roku, była jedną z najsilniejszych i najbardziej ikonicznych formacji Blakeya. Trębacz Freddie Hubbard, saksofonista tenorowy Wayne Shorter, puzonista Curtis Fuller, pianista Cedar Walton i basista Reggie Workman byli stosunkowo nowymi członkami – Fuller, najstarszy z nich, miał zaledwie 30 lat – ale każdy z nich podążył za Blakey’em w szeregi supergwiazd jazzu. Od ich otwarcia w „Moon River” po dramaturgię i tajemniczość, które wypełniają zamykający „Caravan”, każdy muzyk sekstetu jest zżyty z pozostałymi, czerpiąc inspirację ze wspólnej energii twórczej. Shorter, Hubbard i Fuller, grający na pierwszej linii frontu, są szczególnie podekscytowani, wykonując solówkę za spektakularną solówką; Workman i Walton zajmują centralne miejsce, prezentując brawurowe wykonania w „Buhaina’s Delight” i „That Old Feeling”. Art Blakey tymczasem dowodzi całości swoim niesamowitym grzmotem, oferując intra, solówki, a nawet przejścia, które zdają się rozrywać instrumenty na kawałki. Pięć i pół roku później – 6 listopada 1968 roku – Art Blakey, jazz, Ameryka, a nawet Francja, znalazły się w zupełnie innym i trudniejszym położeniu niż w kwietniu 1963 roku. Mimo to wciąż istniał czas i przestrzeń, by celebrować muzykę Paris Jazz Festival. Art Blakey był w trakcie sześcioletniej przerwy w nagraniach, co oznaczało, że sekstet, który zebrał się w miejskiej sali koncertowej Salle Pleyel, był jednym z jego najmniej udokumentowanych, a co za tym idzie, najmniej znanych – i najbardziej niedocenianych. Wśród muzyków znaleźli się trębacz Bill Hardman, weteran Jazz Messengers, który często pojawiał się w zespole. Były także trzy przyszłe gwiazdy: saksofonista tenorowy Billy Harper, puzonista Julian Priester i pianista Ronnie Mathews oraz basista Lawrence Evans. Podczas występu w Paryżu prezentują się równie muskularnie i bezkompromisowo, jak każdy skład Jazz Messengers. Z rozkoszą przedzierają się przez epickie wersje „Slide No. 1”, „Blues for Eros” i firmowy przebój Arta Blakeya „Moanin’”, jest czas na ballady „You Don’t Know What Love Is” i „Blue Moon”.

Zestaw „Blue Moon Over Paris: ORTF Recordings 1963-1968” opowiada historię obu koncertów,  wzbogacony jest o esej autorstwa Boba Blumenthala, a także wywiady z Billy’m Harperem, Julianem  Priesterem i Cindy Blackman Santaną, cenioną perkusistką, która była wieloletnią przyjaciółką Blakeya, a także refleksje jego syna, Takashiego Blakey’a. Wszystkie te dokumenty ukazują inspirujący wgląd w historię dwóch ambitnych, niezwykle utalentowanych zespołów oraz nauczyciela, kierownika i artysty, który był ich siłą napędową a  „Blue Moon Over Paris” przypomina o jednym z najważniejszych i najwybitniejszych twórców tego dziedzictwa.

Dionizy Piątkowski