Harfa nie jest powszechnym instrumentem jazzowym. Jednym z pierwszych muzyków, którzy wprowadzili harfę koncertową do jazzu, był niemiecki wirtuoz Jonny Teupen.  Sukces i popularność odniosły także amerykańskie harfistki Dorothy Ashby i Alice Coltrane. Dzisiaj zachwyt wzbudzają przede wszystkim harfistki, które obracają się wokół celtyckiej muzyki ludowej, rzadziej w kręgu jazzu. Ale są wyjątki.

Loreena McKennitt  jest kanadyjską harfistką, kompozytorką, akordeonistką, pianistką i wokalistką o charakterystycznym sopranowym tonie. Jej celtycka muzyka zdobyła  uznanie  światowej krytyki  a sukces mierzony jest prestiżowymi nagrodami, kilkunastoma milionami sprzedanych  płyt, nagradzanych (w piętnastu krajach na czterech kontynentach) platynowych i multi-platynowych albumów. To jej  harfa ma  dźwięczny głos, kwintesencja irlandzkiego folku i celtyckich brzmień ubranych w eklektyczną muzykę elektroniczną i orkiestrową. Loreena McKennitt łączy także ze sobą różnorodne style i tradycje sięgając do muzyki Basków  i  wpływów Bliskiego Wschodu. To oryginalne podejście do tradycji zaowocowało nagrodą Grammy. Amerykanka Brandee Younger wprowadza harfę jako instrument wiodący do dzisiejszego jazzu, opierając się na twórczości takich  prekursorek gry jazzu na tym instrumencie, jak legendarna Dorothy Ashby. Jest znakomicie wykształconą klasycznie artystką. Uzyskała tytuł licencjata w dziedzinie gry na harfie i zarządzania muzyką w Hartt School of Music na Uniwersytecie w Hartford oraz tytuł magistra gry na harfie i kompozycji na Uniwersytecie Nowojorskim. Brandee Younger prowadzi aurorskie formacje:  Brandee Younger Jazz Harp Quartet  oraz  Afro Harping: A Tribute to Dorothy Ashby. Harfistka sporą popularność i uznanie zyskuje coraz powszechniejszymi projektami, jakie realizuje wraz z muzykami jazzowymi: Ravi Coltrane’m, Jackiem Dejohnette, Reggie’m Workmanem, Charliem Hadenem, Billem Lee i Butchem Morrisem oraz artystami hip-hopowymi oraz rhythm’n bluesowymi, takimi jak Common, Ryan Leslie, John Legend, Drake i Ski Beatz. Mieszkająca w Chicago a pochodząca z Francji Isabelle Olivier, jako harfistka jazzowa i kompozytorka wytyczyła także niekonwencjonalną ścieżkę w swojej karierze, nawiązując interdyscyplinarne powiązania w obrębie sztuk i prezentując z gracją różne stylistyki. Eksploracja artystyczna poprzez harfę pozwoliła jej poszerzyć muzyczne horyzonty w różnych, artystycznych obszarach. Isabelle Olivier nagrała kilkanaście albumów, współpracowała z tak wyjątkowymi osobowościami, jak nagrodzona Oscarem reżyserka Agnes Varda, wybitny perkusista Peter Erskine czy innowacyjny gitarzysta Rez Abbasi. Jako pierwsza kompozytorka-harfistka została  laureatką  Villa Le Nótre, otrzymała zamówienie Art lnstitute of Chicago na skomponowanie i wykonanie artystycznej wersji „Gauguin- The AlchemistAustralijka Tara Minton pochodzi z Melbourne, sporo koncertuje także na ważnych festiwalach europejskich, naucza gry na harfie i prowadzi warsztaty na harfie jazzowej ze swoim autorskim trio. Założyła także grupę The London Jazz Harpers ( wraz z Brendą Dor-Groot i Zannah Evans) organizując regularne koncerty  promujące sztukę improwizacji na harfie.  Natomiast Tasha Smith Godinez  zgrabnie łączy tradycyjną grę na harfie z różnymi innymi instrumentami i technikami. Należą do nich młotki na płycie rezonansowej harfy elektrycznej, użycie pedałów na obu harfach w celu uzyskania różnych efektów, różnorodne talerze i kuranty, uderzanie metalowymi przedmiotami o struny harfy elektrycznej oraz używanie płyty rezonansowa jako bębna.

W koncepcje gry na harfie, jakie prezentują przedstawione artystki doskonale  wpisuje się także niemiecki wirtuoz Anton Mangold. Naukę gry na harfie rozpoczął mając zaledwie osiem lat, potem kontynuował naukę na Uniwersytecie Muzycznym we Wurzburgu. Studiował również grę na saksofonie jazzowym na uniwersytetach we Wurzburgu i Kolonii. Jest laureatem ważnych nagród: otrzymał Nagrodę Promocji Kultury Miasta Schweinfurt oraz Nagrodę Młodego Niemieckiego Jazzu (z Anton Mangold Quartet w Osnabrück w 2017 roku), nagrodę zespołową i nagrodę dla solisty  na Young Munich Jazz Prize w 2021 roku,  pierwszą nagrodę na Konkursie Pianistycznym Steinway Solo we Frankfurcie nad Menem w 2025 roku oraz Niemiecką Nagrodę Jazzową w 2024 roku jako muzyk Shuteen Erdenebatar Quartet. Swój talent instrumentalisty prezentował interpretując zarówno sonatę Scarlattiego, jak i kompozycje gitarzysty jazzowego Pata Metheny’ego. „To zróżnicowane muzyczne doświadczenie doprowadziło mnie do realizacji sesji „Two and a Harp Man” – wyjaśnia Anton Mangold. Zaprosiłem gitarzystę Yuxiang Zhang i perkusistę Umberto Odone by przygotować kompozycje na takie nietypowe trio. Nagrania powstały w zaledwie dwie godziny a rezultat i jakość sesji zaskoczyły nas samych”. Muzyka „Two and a Harp Man” znacząco różni się od wcześniejszych projektów Antona. Teraz imponująco udowadnia, że ​​harfa w jazzie, to coś więcej niż tylko egzotyczne brzmienie. Z wirtuozerią i sztuką improwizacji tworzy wyjątkową atmosferę  łącząc gitarę elektryczną z harfą w taki sposób, że światy dźwięków obu instrumentów się ze sobą łączą.

Dionizy Piątkowski