Agencja Muzyczna Polskiego Radio prezentuje sześć samodzielnych oraz różnorodnych sesji Tomasza Stańko i jego zespołów z lat 1970-1991 jakie odnaleziono w archiwum Polskiego Radia. W zestawie pojawia się album, zatytułowany jako „Piece For Diana and Other Ballads” z nagranimi z lat 1970-71 prezentującymi słynny kwintet trębacza (Tomasz Stańko – trąbka, Zbigniew Seifert – saksofon altowy i skrzypce, Janusz Muniak – saksofon tenorowy oraz instrumenty perkusyjne, Bronisław Suchanek – kontrabas i Janusz Stefański – perkusja). Rarytasem sesji są dwie kompozycje Krzysztofa Komedy ( „Kattorna” oraz „Ballada/Kołysanka” z filmu „Dziecko Rosemary”). To pierwszy w pełni ukształtowany zespół Tomasza Stańki i jedne z pierwszych sesji nagraniowych trębacza w roli lidera. Kwintet wykonuje nie tylko legendarne kompozycje Krzysztofa Komedy, free jazzowe utwory Stańki ale także trzy uduchowione, medytacyjne dzieła zespołowe, zwiastujące wejście grupy w okres Wooden Music.
Nagranie radiowe „Kattorna” zostało zarejestrowane 17 września 1970 roku i jest to jedna z ośmiu kompozycji, które dokumentują wczesny okres kwintetu Tomasza Stańko, a po wielu latach są publikowane po raz pierwszy. „Kattorna” to jedna z najsłynniejszych kompozycji filmowych Krzysztofa Komedy, który w połowie lat 60-tych zaprosił młodego trębacza z Krakowa do wspólnych występów i nagrań. Potem, w 1965 roku stworzyli wspólnie legendarny album „Astigamatic”. W 1970 roku – rok po tragicznej śmierci Komedy – Tomasz Stańko stał już na czele własnego zespołu wirtuozów. „Pierwszy zespół jest jak pierwsza kobieta, pierwsza kochanka. Najwięcej się pamięta. A kwintet był de facto moim pierwszym zespołem. W sekcji rytmicznej Janusz Stefański na perkusji z kwartetu Zbyszka Seiferta, który wtedy grał głownie na alcie. Wyklarował się nowy skład – z Januszem Muniakiem na tenorze – i przerodził się w kwintet z Bronisławem Suchankiem, który grywał bardzo ciekawie na basie. Stworzyliśmy team. Żyliśmy jak jeden organizm. Hippisowskie czasy” – wspominał Tomasz Stańko swojej autobiografii „Desperado”.
Tomasz Stańko jest jednym z najwybitniejszych muzyków jazzu. Mimo klasycznej edukacji muzycznej (PWSM w Krakowie) od najmłodszych lat zafascynowany był jazzem. Jeszcze będąc uczniem szkoły średniej założył z Wacławem Kisielewskim kwartet, z którym wystąpili w klubie Helicon. To poznani tam muzycy już od 1961 roku zapraszali go na jam sessions, które systematycznie odbywały się w klubie Pod Jaszczurami. Z pewnością te nieformalne koncerty zaowocowały zaproszeniem w 1962 roku do zespołu Jazz Darings, który stał się niebawem faworytem polskiego jazzu i zyskał doskonałe rekomendacje i nagrody. W 1963 roku, co okazało się kolejną nobilitacją dla młodego trębacza, został zaproszony do współpracy przez Krzysztofa Komedę. Choć skupiony był wokół własnej muzyki oraz kreatywnej współpracy z Komedą, koncertował i nagrywał wspólnie także z Andrzejem Trzaskowskim, Berntem Rosengrenem, Zbigniewem Namysłowskim. Współpraca ta trwała do 1967 roku i mobilizowała trębacza do innych, twórczych poszukiwań. Dla nowej koncepcji utworzył autorski kwartet (przekształcony później w kwintet), w którym najczęściej grał z basistami ( Bronisławem Suchankiem lub Janem Gonciarczykiem), saksofonistami ( Januszem Muniakiem i Zbigniewem Seifertem) oraz perkusistą Januszem Stefańskim. Z zespołem tym Tomasz Stańko sporo koncertował w kraju i zagranicą budując doskonałą bazę dla swoich przyszłych, nowoczesnych koncepcji jazzu. Dopiero w 1973 roku rozwiązał stały zespół i przystąpił do realizacji kolejnych projektów artystycznych. W tym celu założył formację Freelectronic, która stała się for-pocztą awangardowej koncepcji trębacza. Współpracował z Andrzejem Kurylewiczem, Adamem Makowiczem, Januszem Skowronem, Witoldem Szczurkiem, Tomaszem Szukalskim, Edwardem Vesalą i Peterem Warrenem. Coraz częściej koncertował solo, biorąc na siebie ciężar kreacji ekspresyjnej improwizacji. „ Music for K ” jest pierwszym autorskim albumem kwintetu Tomasza Stańko. Wydany w 1970 roku i dedykowany Krzysztofowi Komedzie, w którego zespołach Stańko grał i którego muzyka miała na niego duży wpływ. Jednocześnie jest Stańko artystą, który zapraszany bywa do projektów innych twórców: nagrywa ze Studiem Jazzowym Polskiego Radia Jana Ptaszyna Wróblewskiego oraz grupą Sławomira Kulpowicza, In Formation. Swoimi koncertami i nagraniami zdobywa ogromną popularność zarówno wśród krytyków jak i publiczności. Koncertuje w Europie, USA oraz Azji a do swoich kolejnych zespołów pozyskuje takich wybitnych muzyków jak Cecil Taylor, John Surman, Gary Peacock, Arild Andersen, Daniel Humair, Dave Holland, Don Cherry, Dino Saluzzi, Albert Mangelsdorff, Eddie Gomez, Jan Garbarek, Jack De Johnette, Palle Danielson.
Nie bez znaczenia jest tutaj pozycja, jaką Tomasz Stańko zyskuje na europejskim rynku jazzowym poprzez nagrania dla prestiżowej monachijskiej wytwórni ECM Records. To dla producenta Manfreda Eichera zrealizował znamienite albumy „ Litania ” oraz „ From The Green Hill ”, które w katalogu ECM Records są bodaj najważniejszymi (obok nagrań Keith Jarretta i Jana Garbarka) nagraniami jazzu ostatnich dekad. Tomasz Stańko należy do elity światowego jazzu. Jest także jednym z niewielu rodzimych jazzmanów, którzy swą konsekwencją twórczą nadali terminowi „polish jazz” wymiar uniwersalny. Ceniony za nagrania z Krzysztofem Komedą, Andrzejem Trzaskowskim, Zbigniewem Seifertem, podziwiany za nagrania z Danielem Humairem, Edwardem Vesalą, Palle Danielsonem. Ważne miejsce w twórczości Stańki zajmuje muzyka filmowa i teatralna. Jest autorem ścieżki dźwiękowej m. in. do “Dziury w ziemi”, “Trądu”, “Pożegnania z Marią”, muzyki do spektakli “Wyzwolenie” i “Balladyna”. Jego liczne nagrania dla prestiżowych oficyn fonograficznych oraz udział w jego projektach wybitnych muzyków świadczą o szczególnej roli jaką Tomasz Stańko i jego muzyka odgrywają we współczesnym jazzie.
