Coraz powszechniejsze stają się sensacyjne informacje o odnalezieniu taśm, na których zarejestrowano nigdy wcześniej nie publikowane sesje. Wraz z metką  „lost & found” pojawiają się teraz wydawane zarówno w ultra nowoczesnej technologii cyfrowej, jak i – co jest znakiem nowej mody – na tradycyjnych long-play’ach. Zawsze przy takich sensacyjnych doniesieniach w zdumienie postawiony jest muzyczny świat, a najczęściej zamknięta dyskografia artysty staje się nieoczekiwanie wzbogacona nowym i ważnym wydawnictwem.

Bruce Springsteen poinformował, że już w listopadzie ukaże się  „Tracks: The Lost Albums„, odnalezione i nigdy dotąd nie publikowane nagrania. To 82 piosenki, z czego aż 74 nie było wcześniej wydanych w żadnej formie (kilka krążyło wcześniej wśród fanów na tzw. bootlegach). Mają one zająć siedem płyt CD i dziewięć płyt winylowych. Muzyk tłumaczy, że nie jest to zbiór niepowiązanych ze sobą piosenek, a siedem oddzielnych projektów, które porzucił na różnym stopniu zaawansowania a teraz – po korektach – przedstawia.

25 marca 1962 roku Królowa Jazzu, Ella Fitzgerald wystąpiła w berlińskim Sport Palast, by na pilnie strzeżonej estradzie zaśpiewać wschodnio-niemieckim fanom swoje największe przeboje. Dwa lata wcześniej, w lutym 1960 roku,  Ella wraz z trio zaśpiewała w słynnej  Deutschland Halle a koncert ten wydany na płycie stał się jej najbardziej znaną i najlepiej sprzedającą się płytą (album „Mack The Knife: Ella in Berlin” zdobył dwie Grammy Awards). Koncert w Berlinie z 1962 roku to zaginione nagranie, pierwotnie technicznie nieciekawe, teraz doczekało się ultranowoczesnej edycji. Ten wyjątkowo urokliwy wieczór jest jakby klubowym spotkaniem wielkiej wokalistki z garstką publiczności.

Także premiera tego albumu to wielowątkowa sensacja: po 55 latach od sesji nagraniowej ukazały, nigdy dotąd nie  publikowane nagrania twórcy nowoczesnego jazzu –  Johna Coltrane’a. 6 marca 1963 roku, John Coltrane i jego kwartet pojechali do  Van Gelder Studios w Englewood i nagrali materiał na nowy album. Pod koniec dnia John Coltrane opuścił Van Gelder Studios z taśmą zapasową i zaniósł ją do domu w Queens. Nikt nie pamiętał o tym wydarzeniu i nagrania przez ponad pół wieku leżały w rodzinnym archiwum. Choć nigdy nie odnaleziono taśmy-matki, wersja zapasowa okazała się być w doskonałym stanie i rodzina artysty  zdecydowała wydać „zagubiony album”. „Both Directions At  Once: The Lost Album”  pojawił się na rynku 55 lat po sesji, jaką zrealizował John Coltrane Quartet a edycję określono jako „znalezienie jazzowego Świętego  Graala

Trwa także dobra passa w odkrywaniu nieznanych i dotąd nie publikowanych nagrań wybitnych polskich muzyków jazzowych. W kręgu poszukiwań są przede wszystkim nieznane nagrania Krzysztofa Komedy oraz Tomasza Stańko. Michał Wilczyński z oficyny GAD Records nie ustaje w poszukiwaniach archiwalnych nagrań, których autorem lub wykonawcą jest Krzysztof Komeda. Ciekawe sesje odnalazł w Wytwórni Filmów Oświatowych w Łodzi, skrywającej w swoich archiwach nigdy dotąd nie publikowane nagrania m.in. Wojciecha Kilara, Henryka Kuźniaka, Józefa Skrzeka i Krzysztofa Komedy. Album „Kraksa: Krzysztof Komeda 1956-65” przedstawia zestaw nagrań zrealizowanych przez Komedę jako jazzowe ilustracje do filmów „Kraksa”Okolice peronów i „Twarz wroga”.  Osobnym wydawnictwem jest odnaleziona piękna, ilustracyjna muzyka Krzysztofa Komedy do filmów „Mam tu swój dom” i „Ubranie prawie nowe” – płyta z muzyką, która na taśmach-matkach przeleżała w archiwum Wytwórni Filmów Fabularnych we Wrocławiu 58 lat. Odnaleziono także  niepublikowane dotąd koncerty zespołów Komedy z festiwalu w Bled (1965) oraz nagrania kwintetu  Komedy z festiwalowego koncertu w Pradze’ 64 (pozyskane z archiwum Českého Rozhlasu).

Coraz więcej niepublikowanych sesji odkrywanych jest w archiwach Polskiego Radia. Znakomita seria wydawnicza „Polish Radio Jazz Archives” precyzyjnie dokumentuje najważniejsze wydarzenia, koncerty oraz radiowe sesje nagraniowe jakie stały się udziałem polskich muzyków jazzowych oraz gwiazd koncertujących w Polsce: od Komedy, Seiferta, Trzaskowskiego, Namysłowskiego, Ptaszyna po Stana Getza, Dona Ellisa i Dizzy’ego Gillespiego. Najnowszy wolumen przedstawia geniusz pianisty Mieczysława Kosza czyli  zestaw nagrań pianisty obejmujący autorskie kompozycje pianisty  oraz jazzowe standardy zarejestrowane w latach 1967-1971. Nagrania te nigdy wcześniej nie były prezentowane na płytach.

Po sensacyjnej premierze płyty kwintetu Tomasza Stańko zawierającej nieznane dotąd nagrania z koncertu w Bremie w 1972 roku,  Astigmatic Records  wydał drugą część sesji  „Wooden Music”. Odkrycie w Radiu Bremen archiwalnych nagrań Tomasza Stańko sprzed 50-ciu lat, ukazuje dynamiczny rozwój tego owianego legendą kwintetu a było dotąd białą plamą w historii polskiego jazzu. „Wooden Music ” nagrany w Hamburgu 9 listopada 1972 jest zwieńczeniem wizji free-jazzu Tomasz Stańko. Przez lata krążyły także plotki na temat zaginionej sesji nagraniowej z udziałem legendarnego polskiego trębacza i grupy skandynawskich i polskich muzyków. Teraz, prawie dekadę po sesji i siedem lat po śmierci Tomasza Stańko  zapomniane nagrania  ukazują się, nakładem duńskiej oficyny April Records, jako dwa, samodzielne  albumy „The Copenhagen Session”.

Dionizy Piątkowski